Deprem Korkusu Nasıl Yenilir? Uzmanından Tavsiyeler
Deprem Korkusu (Sismofobi) Nedir?
Birçok fobi vardır ve deprem bölgesinde yaşıyorsanız sismofobi en yaygın olanlardan biridir.Genellikle mantıksız deprem korkusu olarak tanımlanır.
Afet korkusunun alt dallarından biri olarak kabul edilir. Korku genellikle bir aile üyesinin depremde vefat etmesi veya deprem haberlerini görmesi gibi depremlerle alakalı travmatik deneyimler yoluyla tetiklenir. Mağdurlar, deprem olasılığının az olduğu bölgede yaşasalar bile binada olmak istemeyebilirler, çünkü deprem çoğu zaman binaların çökmesine, ve insanların orada sıkışıp kalmasına neden olabilir.
Deprem Korkusunun Belirtileri Nelerdir?
Deprem korkusu, içsel kaygının belirtisidir, kişinin yaşadığı korkunun yoğunluğunun derecesine göre farklı belirtiler gösterir. Bu belirtiler şunlardır:
Fiziksel Belirtiler:
- Terleme
- Titreme
- Kalp ritminde artış
- Ağız kuruluğu
- Kulakların çınlaması
- Kan basıncının artması
Psikolojik Semptomlar:
- Sürekli sallanıyormuş hissi
- Sürekli deprem olacak hissi yaşamak
- En küçük seste deprem olacağını düşünmek
- Sürekli kötü rüyalar görmek
- Kapalı alanlarda bulunamamak
- Sürekli suçluluk hissi yaşamak
- Öfke,ruh halinde değişimler
- Kişi kendini korumak için kimi zaman bilinçsizce uyumaz. Gece uyumayıp gündüz uyuyabilir. Bazen de deprem anıları kabus şeklinde rahatsızlık verebilir. Sıklıkla; depremi hatırlamaya bağlı uyarılmışlık hali, yoğun derecede kaygı, çaresizlik düşünceleri de uyku düzeninin bozulmasını etkiler.
- Depremden sonra kişi dikkatini toplamada, organize olmada ve günlük işlerine kendini vermekte problemler yaşamaya başlayabilir.
- Bazı kişiler sık sık depremi hatırlar ve anlatma gereksinimi içinde olurlar, bazı kişiler ise depremi hiçbir şekilde hatırlamak ve deprem ile ilgili konuşmak istemezler. Bu kişiler depremin kendini hiç etkilemediğine inanabilirler. Depremin yarattığı şoktan kaynaklı inkar gibi savunma mekanizmaları devrede olabilir.
Bazı insanlar birden fazla fobi yaşayabilmektedir. Bu durum genellikle kişinin günlük yaşamını devam ettirmekte güçlük çekmesine neden olur.
Deprem Korkusu (Sismofobi) Nasıl Geçer?
Deprem korkunuzu kabul etmelisiniz ve aşmaya odaklanmalısınız. Kişi iyileşme kararına gönüllü olmalıdır.
Eğer kişi depremi yaşamışsa, sonrasında deprem fobisi oluştuysa, yaşadıklarının değersiz olmadığını bilmelidir. Çevresindekiler de bu bilinçte olmalıdır.
Yaşadığınız korkuyu bastırmayın. Eğer duygunuzu bastırırsanız, travmayı daha ağır bir şekilde yaşayabilirsiniz.
Kaçınma davranışı kalıcı bir çözüm değildir, sadece anlık rahatlama sağlar.Örnek olarak, çocuğunuzla beraber uyumak, kapıyı açık tutmak, ışığı kapatmadan yatmak gibi davranışların size uzun vadede faydası olmayacaktır. Korkularınızın üzerine adım adım gidin.
Deprem konusunda bir eğitim almak, deprem fobisi olan kişilere yardımcı olacaktır.
Kişi kendisine güvende olduğunu ve sevdiklerinin de güvende olduğunu tekrarlamalıdır.
Etkilendiğinizi düşündüğüz duygularla başa çıkma yöntemlerini bulmanın ve olanlardan kurtulmanın en sağlıklı yolu terapistlerden ve psikiyatristlerden destek alınmasıdır.
Deprem korkusuyla, deprem travması ile baş edebilmede en etkili, kısa süreli müdahale yöntemlerinden biri EMDR (Göz Hareketleriyle Duyarsızlaşma ve Yeniden İşleme) terapisidir. EMDR terapisinde ilk olarak kişinin aşırı derecede uyarılma, tetikte olma halinin kontrol edilebilmesi, güvenli yer, nefes egzersizi gibi yöntemlerin kullanılması ile kişinin sakinleşmesi sağlanır. Kişinin zihninde depremin neden olduğu tehlike alarmı kapatılır.
Deprem travmasının yarattığı olumsuz duygulara yönelik ve beden duyumlarının boşaltılması önemlidir. Kişinin fiziksel anlamda rahatlamasına katkıda bulunur. Deprem travmasına ait olumsuz duyguların, düşüncelerin dönüşmesi sağlanılır. Olumsuz inançlar yerine pozitif inançlara dönüşür. Depremle ilgili çaresiz hissetme, deprem ile başa çıkamayacağını düşünme, güvende hissetmiyor olma gibi düşünceler EMDR terapisinin ilerleyen seanslarında deprem korkusu ile başa çıkabileceğine inanarak depremin artık geride kaldığı düşüncesine dönüşür.
BDT (Bilişssel Davranışçı Terapi) de kullanılan etkili yöntemlerden biridir.
Bu tekniğe göre, düşüncelerimizin ve algılarımızın davranışlar üzerinde etkisi olur. Kişinin kaygısı gerçeklik algısında problem yaşamasına sebep olur. Psikoterapist ve danışan ile birlikte kişinin yaşadığı problem hakkında ortak bir fikire varılarak problemi birlikte anlamaya çalışmak, mevcut yaşanılan problemin kişinin duygularını, düşüncelerini ve davranışını, gün içindeki işlevinin etkisini belirlemeye çalışırlar. Danışanın düşünceleri ve inançları birer varsayım olarak kabul edilir. Danışanın herbir düşüncesi yada varsayımlarının uygun olup olmadığı gözden geçirilir, sonrasında danışanların varsayımları doğrulanmalı veya çürütülmelidir.
Jetklinik.com üzerinden her konuda olduğu gibi deprem korkunuz ile ilgili de profesyonel destek alabilirsiniz. EMDR ve BDT uygulayan uzman kadromuzu inceleyebilir, dilediğiniz uzmandan randevu alarak seanslarınıza kolayca başlayabilirsiniz.
Yazı içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza başvurunuz.